Kategori: Makaleler

7 Saatten Az Uyursak Ne Olur? Bilimsel ve Duygusal Bir Bakış Konya’nın sakin sabahlarında, uykusuz bir gecenin ardından güne başlamak zor olabiliyor. Bu sabah da öyle oldu, biraz erken uyandım, kahvem çok sıcak, ama uykusuzluk vücudumda her geçen dakika biraz daha hissediliyor. “7 saatten az uyursak ne olur?” diye sordum kendime. Hemen kafamda içsel bir tartışma başladı. Biri mühendislik tarafımdan, diğeri ise insani tarafımdan… Bir yanda bilimsel veri, diğer yanda duygusal yansımalar. Gelin, birlikte her iki bakış açısını derinlemesine inceleyelim. İçimdeki Mühendis: Uykusuzluk ve Vücut Üzerindeki Etkileri Öncelikle, mühendis tarafım devreye girdi. “Uyku, vücudun yenilenme sürecidir” dedi. Ne kadar basit…

İmpuls İletimini Kim Sağlar? Kültürel Perspektifler Üzerine Bir Keşif Dünya, farklı yaşam biçimleri, gelenekler, semboller ve inançlarla zenginleşmiş bir yerdir. İnsanlar arasında gördüğümüz bu çeşitlilik, toplumsal yapılar ve kültürel pratiklerle şekillenir. Bir kültür, ritüellerden ekonomik yapıya kadar her yönüyle insanın kimliğini inşa ederken, aynı zamanda toplumun nasıl organize olduğuna dair ipuçları sunar. Ancak, bir toplumun içindeki impuls iletimi, yani bireylerin ve grupların birbirleriyle nasıl etkileşime girdiği, nasıl iletişim kurduğu ve toplumsal düzeni nasıl sağladıkları meselesi, gözlemlerle anlam kazanan ve çoğu zaman göz ardı edilen bir alandır. Bu yazıda, kültürlerin birbiriyle olan etkileşimini ve bireylerin bu etkileşimdeki rollerini inceleyecek, toplumsal yapının…

Van Gölünün Yüzde Kaçı Bitlis’te? Kültürel Görelilik ve Kimlik Üzerine Bir Yolculuk Hayat, farklı perspektiflerden bakıldığında bambaşka bir anlam kazanır. İnsanlar, yaşadıkları topraklardan, kültürlerinden, ritüellerinden ve tarihsel bağlamlarından farklı biçimlerde etkilenir. Bir gölün suları, sadece doğal bir coğrafi varlık olmanın ötesine geçer; onun etrafındaki yaşamlar, insan ilişkileri, inançlar ve toplumsal yapılarla şekillenir. Bu yazıda, Van Gölü’nün sadece coğrafi bir tanım olmadığını; aynı zamanda kültürler arası etkileşimlerin, kimliklerin ve değer sistemlerinin iç içe geçtiği bir alan olduğunu keşfedeceğiz. Peki, Van Gölü’nün yüzde kaçı Bitlis’te? Bunu anlamak, sadece coğrafi bir sorudan öte, kültürel bir yolculuğa çıkmak demek. Hadi, birlikte bakalım. Ritüeller ve…

Prim Gün Sayısı Dolunca Ne Olur? Emekliliğe Giden Yol Giriş: Hayatın İkinci Yarısına Hazırlık Bazen, sabahları uyandığınızda yıllar ne kadar hızlı geçiyor diye düşünürsünüz. Gençken geleceği düşünmek kolaydır, ama bir bakmışsınız ki “prim gün sayısı”nın sonuna gelmişsiniz. Hele bir de “emekli olma” düşüncesi kafanızı kurcalıyorsa, bu konu daha da önemli hâle gelir. Prim gün sayısı dolunca ne olur? Bu basit ama bir o kadar karmaşık soru, aslında sadece bireysel bir hesaplama değil, hayatın nasıl şekillendiğine dair derin bir izlenim bırakır. Çünkü prim gün sayısı, sadece sigorta sistemiyle ilişkili bir konu değil; toplumun, ekonomik sistemin, bireyin özlemlerinin bir yansımasıdır. Hadi gelin,…

Kelimeler, bir dünyayı inşa edebilir, kırabilir, ya da iyileştirebilir. Her bir anlatı, içinde barındırdığı semboller ve anlamlarla okurun ruhunda derin izler bırakma potansiyeline sahiptir. Bir karakterin hareketleri, sözleri, hatta sessizlikleri; bir toplumun, bir bireyin ya da bir dönemin özünü yansıtan birer yansımalara dönüşebilir. İnsanın içsel dünyası, dışsal gerçeklikle olan ilişkisi ve bunlar arasındaki gerilimler, edebiyatın dönüşüm gücünü ortaya koyan en etkili araçlardır. Masumlar Apartmanı dizisinde, Han karakterinin çöp karıştırma eylemi, sadece bir davranışın ötesinde; bireysel travmaların, toplumsal eleştirilerin ve insanın evrimsel yolculuğunun derinliklerine inen bir sembol haline gelir. Han ve Çöp Karıştırma Eylemi: Psikanalitik Bir Çözümleme Masumlar Apartmanı, aslında bir…

Felsefe Bölümü Hangi Alan? Ekonomik Bir Perspektiften İnceleme Bir gün, karşımıza iki seçenek çıktığında – birini seçmek ve diğeriyle vedalaşmak zorunda olduğumuzda – çoğu zaman kendimizi derin bir karar verme sürecinde buluruz. Bu seçimler, hem kişisel yaşamımızda hem de toplumda büyük sonuçlar doğurabilir. Ekonomi, bu seçimlerin ardındaki temel güçleri anlamaya çalışır; kaynakların kıtlığı, sınırsız arzular ve sınırlı imkanlar arasındaki dengeyi bulma çabasıdır. Ekonomik kararlar, yalnızca matematiksel hesaplamalardan ibaret değildir; her seçim, bir anlamda felsefi bir soruyu da içerir: Hangi seçim daha iyi? Hangi seçenek daha faydalıdır? Felsefe bölümü ise, temelde insanın anlam arayışını, doğruyu yanlıştan ayırma çabalarını ve dünya görüşünü…

Kaynakların sınırlı, arzuların ise neredeyse sınırsız olduğu bir dünyada yaşadığımızı fark ettiğimiz an, aslında her gün kullandığımız bazı ifadelerin ekonomik bir derinlik taşıdığını da sezeriz. “Aynel yakın” sözü, tam da bu sezginin gündelik dile sızmış hâli gibidir; bir şeyin hem elde gibi hem de bir türlü tam olarak erişilebilir olmamasını anlatırken, seçimlerimizin ve kısıtlarımızın sonuçlarını da ima eder. Aynel Yakın Ne Anlama Gelir? Ekonomik Bir Kavram Olarak Yakınlık “Aynel yakın” ifadesi, Türkçede genellikle “çok yakın ama henüz gerçekleşmemiş”, “neredeyse elde edilecek” anlamında kullanılır. Ekonomi perspektifinden bakıldığında bu ifade, beklentiler ile gerçekleşmeler arasındaki mesafeyi anlatan güçlü bir metafora dönüşür. Bir yatırımın…

Çorum’da Aslan Var Mı? Toplumsal Yapılar ve İnanışlar Üzerine Sosyolojik Bir Bakış Giriş: Gerçeklik ve Algı Arasında Çorum’da aslan olup olmadığına dair bir soru, ilk bakışta sıradan bir merak konusu gibi görünebilir. Ancak bu soru, toplumsal algıları, kültürel inançları ve güç ilişkilerini anlamamıza yardımcı olabilecek önemli bir pencere sunar. Aslan, evet, biyolojik olarak Çorum’un doğal habitatında yaşamayan bir hayvandır; ancak bu soruya dair verilen yanıtlar, yalnızca doğal dünyanın sınırlarıyla değil, aynı zamanda insanların dünya görüşü, toplumsal normlar ve kültürel pratikleriyle de ilişkilidir. Aslanın varlığı, bir anlamda toplumun hayvanlara, doğaya, güç ve liderliğe bakış açısını da gözler önüne serer. Toplumsal yapılar,…

Balık Yağı Devamlı İçilir Mi? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir Bakış Giriş: Balık Yağının Faydaları ve Yaygın Algılar Balık yağı, sağlık açısından sayısız fayda sunduğu bilinen bir takviye. Özellikle omega-3 yağ asitleri içermesiyle bilinir ve kalp sağlığından beyin fonksiyonlarına kadar pek çok alanda olumlu etkileri olduğu söylenir. Ancak “Balık yağı devamlı içilir mi?” sorusu, yalnızca sağlıkla değil, toplumdaki farklı bireylerin yaşam koşulları, erişim imkanları ve sosyal adaletle de bağlantılı bir soru haline gelmiş durumda. İstanbul gibi kozmopolit bir şehirde, toplu taşımada, sokakta veya işyerinde sürekli gözlemlediğim bir gerçek var: İnsanlar farklı gruplardan, sosyo-ekonomik düzeylerden, kültürlerden geliyorlar ve…

Ruh Açlığı: Bir Felsefi İnceleme Bir gün yalnız başınıza yürürken, tüm dünyadan soyutlanmış hissettiniz mi? Ya da dışarıda milyonlarca insan varken, içsel bir boşlukla mücadele ettiğiniz anlar oldu mu? Kimlik ve anlam arayışında bir tür kaybolmuşluk duygusu, ruhun açlığına işaret edebilir. Ruh açlığı, sadece bedensel ihtiyaçlardan farklı olarak, insanın içsel, manevi ve varoluşsal eksikliklerini ifade eder. Peki, ruhun açlığı nedir ve bu açlık nasıl giderilebilir? Bu yazıda, ruh açlığını etik, epistemoloji ve ontoloji perspektiflerinden inceleyecek, felsefi bir bağlamda varoluşumuzun ne anlama geldiğini sorgulayacağız. Farklı filozofların bu konudaki görüşlerini karşılaştırarak, günümüzün karmaşık etik ikilemleri ve bilgi kuramı tartışmalarına da değineceğiz. Ruh…