Riskli Yapı Kararına Kiracı İtiraz Edebilir Mi?
Bir sabah, kahvenizi içerken elinizdeki gazeteyi okurken bir haber dikkatinizi çeker: “Mahalledeki apartmanlar riskli yapı ilan edildi.” Bu, sadece o anlık bir okuma değil, belki de yaşadığınız evin de aynı durumla karşı karşıya olduğu anlamına gelir. Peki ya kiracısınız? Ev sahiplerinin, belediyelerin ve devletin aldığı kararlar arasında sıkışan bir kiracı, bu tür bir duruma itiraz edebilir mi? Riskli yapı kararı, bir yapının insan sağlığı ve güvenliği açısından tehlike arz ettiğini belirten bir tespit olsa da, kiracının bu karara karşı hakları neler? Bugün, bu sorulara derinlemesine bir bakış atacağız.
Riskli Yapı Nedir ve Kim Tarafından Verilir?
Riskli yapı, devletin ve belediyelerin, bir yapının sağlamlığını, güvenliğini ve sağlığını tehdit edebilecek durumu tespit ettiğinde verdiği bir karardır. Türkiye’de bu tür kararlar, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ve yerel belediyeler tarafından yapılır. Riskli yapı kararı, genellikle yapıların eski, depreme dayanıksız ve kötü durumda olduğu durumlar için verilir. Bunun yanında, doğal afetlerden sonra yapının dayanıklılığı yeniden değerlendirilir.
Riskli Yapı Kararının Verilmesi
Riskli yapı kararı, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun çerçevesinde verilir. Bu yasa, eski ve depreme dayanıksız binaların dönüşümünü teşvik eder. Ancak, bu kararın ardından kiracının durumu nasıl etkilenir?
Kiracı Olarak Bu Karara İtiraz Etme Hakkınız Var mı?
Kiracıların, ev sahibi veya diğer yetkili merciler tarafından alınan riskli yapı kararına itiraz etme hakkı genellikle sınırlıdır. Çünkü, Türkiye’deki mevzuatlar, daha çok mülk sahiplerinin haklarını öne çıkarır. Ancak kiracının durumunu daha detaylı bir şekilde incelediğimizde, itiraz hakkının bazı belirli şartlarda geçerli olabileceğini görebiliriz.
1. Kiracının Güvenliği
Kiracının en temel hakkı, can güvenliği ve sağlık koşullarıdır. Eğer bir yapı, yaşanması için uygun değilse ve bu durum kiracıyı tehlikeye atıyorsa, kiracının bu karara karşı yasal itiraz hakkı vardır. Özellikle kiracının hayatını tehlikeye sokacak derecede bir yapı durumunda, kiracının sağlık ve güvenliği devlet tarafından korunur.
Kiracı, yerel belediyeye başvurarak yapı hakkında rapor alabilir ve bu raporu kullanarak yapı üzerinde iyileştirme talep edebilir. Ancak, kiracının doğrudan riskli yapı kararına itiraz etme hakkı çok sınırlıdır.
2. Ev Sahibi ile İletişim
Kiracı, ev sahibiyle doğrudan iletişim kurarak, riskli yapı kararının geçerliliği ve ne gibi işlemler yapılacağı konusunda bilgi alabilir. Kiracı, ev sahibinin inşa edilen yeni projelerdeki sözleşme şartları, kira bedeli gibi konularda da fikir sahibi olabilir.
Ev sahibi, kiracıyı bilgilendirmek ve yapılacak işlemler hakkında açıklamalar yapmakla yükümlüdür. Bu sorumluluk, ev sahibinin, kiracıyı koruma yükümlülüğünü yerine getirdiği anlamına gelir.
3. Belediye ile İletişim
Kiracı, belediyeler ile iletişime geçerek riskli yapı kararı hakkında daha fazla bilgi talep edebilir. Belediyenin bu konuda alacağı aksiyonlar, kiracının güvenliğini doğrudan etkileyebilir. Ancak burada kiracının, ev sahibiyle değil doğrudan belediye ile de bir ilişki kurabileceği ve kendi güvenliği için taleplerde bulunabileceği unutulmamalıdır.
Riskli Yapı Kararının Sonuçları ve Kiracının Hakları
Bir yapıya riskli yapı kararı verildikten sonra çeşitli sonuçlarla karşılaşılabilir. Bu durum kiracı için ciddi bir değişim sürecini başlatabilir. Peki, bu durumda kiracının hakları neler?
1. Kira Sözleşmesinin Feshi
Riskli yapı kararı, kiracının kira sözleşmesinin feshedilmesi için bir neden oluşturabilir. Ev sahibi, riskli yapı kararından sonra kiracıyı tahliye edebilir. Ancak burada da kiracının, taşınmazın kullanım amacına uygun olmadığını belirterek bir itirazda bulunması mümkündür.
2. Taşınmazın Tadilat Süreci
Eğer ev sahibi, riskli yapı kararına göre bir tadilat planı yapacaksa, kiracı bu süreçte konforlu yaşam koşullarını talep etme hakkına sahiptir. Ev sahibinin, tadilat sırasında kiracıyı mağdur etmemesi gerekir. Kiracılar, tadilat esnasında ortaya çıkacak olan rahatsızlıklar için tazminat talep edebilir.
3. Yeni Konut Arayışı
Kiracı, riskli yapı kararının verildiği tarihten itibaren, yeni bir konut arayışına girebilir. Bu noktada, kiracı, riskli yapı kararını göz önünde bulundurarak ev sahibinden daha uygun koşullar talep edebilir.
Kiracının Riskli Yapı Kararına İtiraz Etme Yoluna Gitmesi Mümkün mü?
Yasal olarak, kiracıların doğrudan bir riskli yapı kararına itiraz etme hakkı genellikle yoktur. Ancak belirli koşullar altında, kiracının güvenliği tehlikeye girdiğinde ya da kira sözleşmesinde özel hükümler varsa, kiracı yasal bir yola başvurabilir. Bu süreç, genellikle ev sahiplerinin ve belediyelerin kararlarına bağlı olarak şekillenir.
Kiracı, yasal süreçlere başvururken ev sahibi ve belediye ile açık iletişim içinde olmalı ve tüm resmi yazışmalarını saklamalıdır.
Sonuç: Kiracıların Riskli Yapı Kararına İtiraz Edip Edemeyeceğini Anlamak
Bir kiracı olarak, riskli yapı kararına doğrudan itiraz etmek yerine, öncelikle güvenliğinizi ve sağlık koşullarınızı göz önünde bulundurmalısınız. Eğer bina, yaşamanız için tehlikeli hale gelmişse, öncelikle ev sahibinden ya da belediyeden çözüm talep edebilirsiniz. Ancak bu konuda herhangi bir eksik veya zayıf bir düzenleme varsa, kiracı olarak yasal haklarınızı kullanabilirsiniz.
Bu süreç, zaman zaman kafa karıştırıcı olabilir. Yasal haklarınızın farkında olmanız, daha güvenli bir yaşam alanına sahip olmanıza yardımcı olabilir.
Peki ya siz? Kiracısınız ve riskli yapı kararı verildi. İlk adım olarak ne yapmayı düşünürdünüz? Yasal haklarınız konusunda daha fazla bilgi almak, sizi bu süreçte nasıl güçlendirir?