Türkiye’de 18 Yaşında Askere Gidilir Mi? Psikolojik Bir Bakış Açısıyla İnceleme
İnsan Davranışlarını Çözümlemeye Çalışan Bir Psikologun Merakı
İnsan psikolojisi, bazen dışsal koşulların, bazen de içsel duyguların etkisiyle şekillenir. Bir toplumun gençleri, genellikle bu tür önemli dönüm noktalarına, yani ergenlikten yetişkinliğe geçişe büyük bir içsel yükle yaklaşırlar. Bugün, Türkiye’de 18 yaşında askere gitmek üzerine düşündüğümüzde, bu kararın bireylerin psikolojik dünyasında nasıl bir etkisi olduğunu merak ediyorum. Askerlik, özellikle erkekler için, bir anlamda toplum tarafından biçimlendirilen bir “erkeklik ritüeli” gibi kabul edilebilir. Peki, 18 yaşındaki bir genç, henüz çok genç sayılabilecek bir yaşta, askere gitmeye nasıl yaklaşır? Bu yazıda, askere gitmenin bilişsel, duygusal ve sosyal boyutlarını ele alacağız.
Türkiye’de 18 yaş, hukuki olarak yetişkinlik yaşı olarak kabul edilse de, gençlerin yaşamlarında önemli bir geçiş dönemi anlamına gelir. Aynı yaş, gençlerin eğitim hayatını sonlandırması, iş dünyasına atılması ve belki de ilk kez gerçek sorumlulukları üstlenmesi gereken bir dönemdir. Ancak, bu dönüm noktalarından biri de, Türkiye’deki erkekler için askere gitme sorumluluğudur. Bu yazıda, 18 yaşındaki bir gencin askere gitme deneyiminin psikolojik analizini yaparak, bu dönemin gençlerin zihinlerinde nasıl şekillendiğine dair daha derin bir anlayış geliştireceğiz.
Bilişsel Psikoloji ve Askerlik
Bilişsel psikoloji, bireylerin çevrelerinden aldığı bilgiyi nasıl işlediğini ve buna göre nasıl tepki verdiklerini inceler. 18 yaşındaki bir gencin askere gitmesi, bilişsel olarak pek çok farklı düşünsel süreçle bağlantılıdır. Bu yaş, ergenlikten yetişkinliğe geçişin hemen öncesine denk gelir ve gençler bu geçişte kendilerini henüz tam anlamıyla hazır hissetmeyebilirler. Askerlik gibi toplumsal bir sorumluluğun gündeme gelmesi, bu dönemdeki gençlerin, “Ben bu sorumluluğa hazır mıyım?” sorusunu düşünmelerine neden olur.
Askerlik, özellikle erkekler için belirli bir erkeklik kimliğiyle ilişkilendirilmiştir. Genç birey, askere gitme sürecini düşünürken, toplumun ondan beklediği “olgunluk” ve “erkeklik” tanımlarına nasıl uyacağı konusunda bilinçli ya da bilinçsiz bir hesap yapar. Bu, onların bilişsel süreçlerinde sık sık bir “kendilik sorgulaması” yaratır. Toplum, genellikle askeri hizmeti “yetişkinlik” ve “sorumluluk” ile ilişkilendirirken, birey bu kimliklerle ne ölçüde özdeşleşeceğini sorgular.
Gençlerin askere gitmeyi kabul etme ya da reddetme kararı, büyük ölçüde onların bilişsel değerlendirmelerine dayanır. Askere gitmek, bir yandan toplumsal beklentilere uyum sağlamak anlamına gelirken, diğer yandan bireysel kimlik duygusunun yeniden şekillendiği bir süreçtir.
Duygusal Psikoloji ve Askerlik
Askerlik, aynı zamanda yoğun duygusal deneyimlerle şekillenen bir süreçtir. 18 yaşındaki bir gencin askere gitmesi, duygusal açıdan karmaşık bir durum yaratabilir. Genç birey, bir taraftan askere gitmenin “erkekliğe” adım atmak anlamına geldiğini hissedebilirken, diğer taraftan aileden ayrılmak, yeni bir çevreye uyum sağlamak ve zorlayıcı koşullarla başa çıkmak gibi duygusal zorluklar yaşar.
Gençlerin, askere gitmeye yönelik duygusal tepkileri, onları hayatta tutan psikolojik dayanıklılığı test eder. Özellikle aileden ve sosyal çevreden uzaklaşma düşüncesi, kaygı, korku ve belirsizlik gibi duyguları tetikleyebilir. Askerlik, bir yandan cesaret gerektiren bir süreçken, diğer yandan gençlerin bu süreçte duygusal açıdan nasıl şekillenecekleri, bireysel farkındalıklarını artıran bir deneyim olabilir. Birçok genç, bu dönemi bir anlamda kendi sınırlarını zorlayarak, duygusal olgunluklarını test etme fırsatı olarak da görebilir.
Ancak, duygusal açıdan zorlayıcı bir süreç olan askere gitme, bazı bireyler için psikolojik olarak daha yıkıcı olabilir. Aile desteği eksikliği, özgürlük kaybı ve kimlik arayışındaki belirsizlikler, duygusal olarak zorlayıcı unsurlar arasında yer alır.
Sosyal Psikoloji ve Askerlik
Sosyal psikoloji, bireylerin toplumsal çevreleriyle olan ilişkilerini ve grup dinamiklerini inceler. Türkiye’de askere gitmek, bir anlamda toplumsal bir ritüeldir. Bu ritüel, erkeklerin toplumda nasıl bir kimlik kazandığını ve toplumun onlardan ne beklediğini belirler. Toplumsal normlar, askere gitmeyi bir “geçiş töreni” gibi kabul eder ve gençler, bu törenin bir parçası olmayı kendilerine ait bir sorumluluk olarak hissedebilirler.
Sosyal psikolojik açıdan bakıldığında, 18 yaşındaki bir gencin askere gitmesi, sadece bireysel bir sorumluluk değil, aynı zamanda toplumsal bir beklentidir. Aileler, arkadaşlar ve toplum genel olarak, gencin bu dönemi başarıyla atlatmasını bekler. Askerlik, erkeklik kimliğinin pekiştirilmesi ve toplumsal hiyerarşiye uyum sağlanması açısından da kritik bir aşamadır.
Ancak, bazı gençler için bu sosyal baskı, içsel bir çatışma yaratabilir. Toplumun onlardan beklediği “adam olma” rolü, bazen bireysel kimlik arayışlarıyla çelişebilir. Bu durum, gencin toplumsal normlara uyum sağlarken kişisel kimliğini nasıl inşa edeceğini sorgulamasına yol açabilir.
Sonuç: Askerlik ve 18 Yaşındaki Gençlerin Psikolojik Durumu
18 yaşında askere gitmek, Türkiye’deki genç erkekler için yalnızca bir görev değil, aynı zamanda bir kimlik arayışıdır. Bilişsel, duygusal ve sosyal açıdan askere gitmek, gençlerin psikolojik süreçlerini şekillendirirken, aynı zamanda onları toplumsal beklentilere uyum sağlama noktasında zorlar. Bu yazı, askere gitmenin gençlerin kimlikleri, duygusal deneyimleri ve toplumsal normlarla nasıl etkileşime girdiğini anlamamıza yardımcı olur.
Bu süreç, bireylerin kişisel kimliklerini keşfetmelerine, sınırlarını zorlamalarına ve aynı zamanda toplumsal rollerini nasıl kabul edeceklerini sorgulamalarına olanak tanır. 18 yaşındaki bir gencin askere gitme kararı, yalnızca fiziksel bir görev yerine, psikolojik olarak derin bir geçiş ve değişim sürecidir. Bu yazıyı okurken, bu süreci nasıl deneyimlediğinizi ve toplumsal beklentilerle olan ilişkinizi düşünmenizi öneriyorum.